ZATRUDNIANIE PRACOWNIKÓW TYMCZASOWYCH

Zakres kontroli

W 2016 r. inspektorzy pracy przeprowadzili 489 kontroli obejmujących pracę tymczasową, w tym 262 w agencjach pracy tymczasowej oraz 227 u pracodawców użytkowników. Podstawę oceny stanu przestrzegania przepisów regulujących zatrudnianie pracowników tymczasowych stanowiły skorelowane działania kontrolne zarówno w agencjach pracy tymczasowej, jak i u pracodawców użytkowników.


Agencje pracy tymczasowej

Kontrolami objęto 37 agencji, które działały mniej niż rok od dnia uzyskania wpisu do rejestru agencji, 50 agencji działających od roku do 2 lat, 115 agencji działających powyżej 3 lat; pracę tymczasową świadczyło w nich ponad 163 tys. osób, w tym prawie połowa (81 tys. osób) na podstawie umów cywilnoprawnych. Do zagranicznych pracodawców użytkowników w celu wykonywania pracy tymczasowej zostało skierowanych 3,2 tys. osób, w tym blisko 300 w ramach umów prawa cywilnego.

Diagnoza

Ujawniono 32 podmioty świadczące usługi pracy tymczasowej bez wymaganego certyfikatu marszałka województwa potwierdzającego wpis do rejestru podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia (12% badanych podmiotów). Nieprawidłowości w 77% badanych agencji dotyczyły obu etapów pracy tymczasowej – zarówno inicjowania stosunku pracy tymczasowej, jak i trwającego już procesu pracy tymczasowej. Znaczna część pracodawców naruszała przepisy, zawierając umowy cywilnoprawne w warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy. Wyniki kontroli wskazują, że co czwarta badana umowa uznana została przez inspektorów pracy za zawartą w warunkach, w których powinna być zawarta umowa o pracę. Stwierdzono również przypadki niezawierania umów o pracę między agencją pracy tymczasowej a pracownikiem tymczasowym lub ich zawierania po ustawowym terminie (6% osób badanych). Ponadto prawie co piąta badana umowa została zawarta z naruszeniem prawa. Naruszenie przepisów z zakresu wypłaty wynagrodzeń i innych świadczeń ze stosunku pracy wykazała co trzecia kontrola. Należności z tytułu wykonywanej pracy nie zostały wypłacone 10% badanych pracowników tymczasowych; nieterminowa wypłata wynagrodzeń i innych świadczeń ze stosunku pracy dotyczyła co piątego badanego pracownika.

Kontrole wykazały ponadto liczne przypadki niewłaściwej treści umów zawartych pomiędzy agencjami pracy tymczasowej a pracodawcami użytkownikami; umowa powinna w sposób precyzyjny określać warunki, na jakich będzie świadczona praca tymczasowa (np. rodzaj pracy, wymagania kwalifikacyjne, przejęcie przez pracodawcę użytkownika

określonych obowiązków pracodawcy). Nieprawidłowości wykazano w co drugim sprawdzonym dokumencie.

W przypadku co dziesiątej osoby objętej kontrolą agencja pracy tymczasowej nie otrzymała od pracodawcy użytkownika informacji o warunkach wykonywania pracy tymczasowej oraz o wynagrodzeniu za pracę, która ma być powierzona pracownikowi tymczasowemu. Odnotowano spadek liczby ujawnionych przypadków kierowania osób do prac niezgodnych z definicją pracy tymczasowej określoną w art. 2 pkt 3 lit. b i c ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych – naruszenia dotyczyły 4% badanych osób (w 2015 r. – 6%).

Wykres. Agencje pracy tymczasowej

Responsive image

Zaobserwowano zjawisko zakładania i prowadzenia przez obcokrajowców (przede wszystkim obywateli Ukrainy) agencji zatrudnienia, których wspólną cechą jest to, że nie posiadają one własnej siedziby. Rejestrowane są zazwyczaj pod adresem biura rachunkowego, zajmującego się obsługą prawną agencji, a działalność podmiotu prowadzona jest poza granicami RP (w szczególności rekrutacja osób korzystających z usług agencji). Taki modus operandi nie pozwala na pełną ocenę przestrzegania przepisów regulujących zatrudnienie tymczasowe, m.in. zagadnienia pobierania od osób rekrutowanych poza terenem RP opłat niezgodnych z ustawą.

Niepokojącym zjawiskiem jest również wykorzystywanie outsourcingu pracowniczego (polegającego na zlecaniu realizacji określonych zadań podmiotowi zewnętrznemu), który w wielu przypadkach okazuje się pracą tymczasową.