ZATRUDNIANIE CUDZOZIEMCÓW

Na mocy art. 81 pkt 1 powyższej ustawy, cudzoziemiec, który nie dopełnił obowiązku zarejestrowania pobytu na terytorium RP, popełnia wykroczenie zagrożone karą grzywny do 5 000 zł. Może on zostać ukarany przez funkcjonariusza Straży Granicznej lub Policji w drodze mandatu karnego w kwocie do 500 zł albo grzywną do 5 000 zł nakładaną przez właściwy sąd na podstawie wniosku o ukaranie złożonego przez Straż Graniczną bądź Policję.

Należy podkreślić, że za nieprawidłowości dotyczące pobytu cudzoziemca z obszaru UE/EOG lub Szwajcarii na terytorium Polski, w tym brak rejestracji pobytu, nie jest odpowiedzialny ewentualny podmiot zatrudniający obcokrajowca – obowiązki w tym zakresie spoczywają bowiem wyłącznie na cudzoziemcu. Co ważniejsze, niedopełnienie wspomnianych wymogów nie daje podstaw do uznania pracy wykonywanej przez takiego cudzoziemca za nielegalną oraz zastosowania z tego tytułu sankcji wobec podmiotu zatrudniającego i obcokrajowca.

Praca cudzoziemców bez konieczności uzyskania zezwolenia

Przepisy przewidują wiele wyjątków od zasady, że cudzoziemiec spoza obszaru UE/EOG jest zobowiązany posiadać zezwolenie na pracę (lub ewentualnie zezwolenie jednolite). Sytuacje, w których cudzoziemcy są zwolnieni z tego obowiązku, zostały wskazane m.in. w art. 87 ust. 1 i 2 oraz art. 88 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a także w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę. Pracę bez zezwolenia na terytorium Polski mogą podjąć cudzoziemcy posiadający w Rzeczypospolitej Polskiej:

  • status uchodźcy,
  • ochronę uzupełniającą,
  • zezwolenie na pobyt stały,
  • zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej,
  • zgodę na pobyt ze względów humanitarnych,
  • zgodę na pobyt tolerowany,
  • zezwolenie na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji lub
  • korzystający z ochrony czasowej w RP.

Inne sytuacje, w których cudzoziemcy są zwolnieni z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę, obejmują m.in. obcokrajowców będących:

  • posiadaczami ważnej Karty Polaka,
  • małżonkami obywatela polskiego – jeżeli posiadają zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium RP udzielone w związku z zawarciem małżeństwa;
  • posiadaczami zezwolenia na pobyt czasowy w RP, jeśli celem jego udzielenia jest podjęcie lub kontynuacja stacjonarnych studiów wyższych lub stacjonarnych studiów doktoranckich;
  • studentami studiów stacjonarnych odbywanych w Rzeczypospolitej Polskiej lub uczestnikami stacjonarnych studiów doktoranckich odbywanych w RP;
  • absolwentami polskich szkół ponadgimnazjalnych, stacjonarnych studiów wyższych lub stacjonarnych studiów doktoranckich na polskich uczelniach, w instytutach naukowych Polskiej Akademii Nauk lub instytutach badawczych działających na podstawie przepisów o instytutach badawczych;
  • nauczycielami języków obcych, którzy wykonują pracę w przedszkolach, szkołach, placówkach, ośrodkach, zakładach kształcenia nauczycieli lub kolegiach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, lub w Ochotniczych Hufcach Pracy;
  • sportowcami wykonującymi, do 30 dni w roku kalendarzowym, pracę dla podmiotu mającego siedzibę na terytorium RP w związku z zawodami sportowymi.

Karta Polaka

Obywatelom Armenii, Azerbejdżanu, Białorusi, Gruzji, Kazachstanu, Kirgistanu, Mołdawii, Rosji, Tadżykistanu, Turkmenistanu, Ukrainy oraz Uzbekistanu (a także Estonii, Litwy i Łotwy), którzy wykażą przynależność do Narodu Polskiego – konsul może wydać Kartę Polaka. Dokument ten pozwala na pracę w Polsce bez zezwolenia oraz bezpłatne otrzymanie wizy.