ZATRUDNIANIE CUDZOZIEMCÓW

Ruch bezwizowy dla obywateli Ukrainy

Ruch bezwizowy pomiędzy państwami obszaru Schengen (w tym Polską) a Ukrainą został wprowadzony w dniu 11 czerwca 2017 r. Od tego dnia obywatele Ukrainy, posiadający paszporty biometryczne, mogą przekraczać granice bez konieczności uzyskania wizy.

Wprowadzenie ruchu bezwizowego nie ma wpływu na podstawowe zasady zatrudniania obywateli Ukrainy w polskich firmach. W celu podjęcia pracy w Polsce nadal wymagane jest posiadanie zezwolenia na pracę (ewentualnie zezwolenia jednolitego na pobyt czasowy i pracę), chyba że dany cudzoziemiec jest zwolniony z obowiązku jego uzyskania na podstawie obowiązujących przepisów, np. posiada zarejestrowane w powiatowym urzędzie pracy oświadczenie o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi.

Oznacza to, że obywatele Ukrainy, posiadający paszporty biometryczne, w ramach korzystania z ruchu bezwizowego mogą legalnie podjąć pracę w Polsce na podstawie uzyskanego zezwolenia na pracę (lub ewentualnie oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi). Jednakże po upływie okresu objętego ruchem bezwizowym (90 dni w ciągu każdego 180-dniowego okresu – liczy się łączny okres przebywania na terytorium wszystkich państw Schengen) tacy cudzoziemcy, chcąc nadal wykonywać pracę na terytorium Polski, co do zasady, są zobowiązani uzyskać polski tytuł pobytowy odpowiedni do wykonywania pracy, tj. zezwolenie na pobyt czasowy bądź stosowną wizę.

Szczegółowe informacje w zakresie ruchu bezwizowego z Ukrainą zostały zamieszczone na stronie internetowej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Praca cudzoziemców z UE/EOG i Szwajcarii

Obywatele państw członkowskich Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego, a także obywatele Szwajcarii – w przeciwieństwie do cudzoziemców z tzw. krajów trzecich (nienależących do UE lub EOG) – korzystają z uprzywilejowanego statusu z punktu widzenia możliwości legalnego podjęcia pracy w Polsce, co wynika ze swobody przepływu pracowników w ramach obszaru UE/EOG. Tacy cudzoziemcy nie muszą posiadać zezwolenia na pracę. Nie obejmuje ich także obowiązek uzyskania wizy bądź zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce (potwierdzonego kartą pobytu). Powyższe przywileje dotyczą cudzoziemców:

  • obywateli krajów członkowskich Unii Europejskiej, czyli: Austrii, Belgii, Danii, Finlandii, Francji, Grecji, Hiszpanii, Holandii, Irlandii, Luksemburga, Niemiec, Portugalii, Szwecji, Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, Włoch, Cypru, Czech, Estonii, Litwy, Łotwy, Malty, Słowacji, Słowenii, Węgier, Rumunii, Bułgarii lub Chorwacji oraz
  • Europejskiego Obszaru Gospodarczego, tj. wszystkich wymienionych wyżej, a także Islandii, Norwegii, Liechtensteinu
  • i dodatkowo Szwajcarii.

Stosownie do art. 87 ust. 1 pkt 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, obywatele państw członkowskich UE i EOG oraz Szwajcarii są uprawnieni do wykonywania pracy na terytorium Polski z racji samego obywatelstwa któregoś z tych krajów. W przypadku powierzenia wykonywania pracy obywatelowi państwa członkowskiego UE za wystarczające należy uznać zażądanie od cudzoziemca przez podmiot powierzający mu pracę (pracodawcę) ważnego dokumentu tożsamości, w którym zostało wskazane obywatelstwo danej osoby oraz umieszczenie kopii tego dokumentu w aktach osobowych pracownika.

Pobyt na terytorium RP cudzoziemców będących obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego, a także obywateli Szwajcarii odbywa się na odrębnych zasadach niż pozostałych obcokrajowców (z krajów trzecich). Zagadnienia te reguluje ustawa z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 900).

W myśl art. 20 tej ustawy, obywatel kraju UE/EOG lub Szwajcarii jest obowiązany zarejestrować swój pobyt na terytorium RP, jeśli trwa on przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Organem kompetentnym w sprawach zarejestrowania pobytu jest wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu wspomnianego cudzoziemca na terytorium Polski. Zarejestrowanie pobytu następuje na wniosek zainteresowanego obcokrajowca, który składa on osobiście, nie później niż w następnym dniu po upływie 3 miesięcy od dnia wjazdu na terytorium Polski. Cudzoziemcowi, którego pobyt został zarejestrowany, wydaje się zaświadczenie o zarejestrowaniu pobytu obywatela UE.