ZATRUDNIANIE CUDZOZIEMCÓW

Organem II instancji w stosunku do zezwoleń na pracę pozostaje minister właściwy do spraw pracy, natomiast w przypadku zezwoleń na pobyt czasowy i pracę jest nim Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Wydanie zezwolenia jednolitego przez wojewodę odbywa się w ramach jednego postępowania administracyjnego i – na podstawie jednego dokumentu – zezwolenie to uprawnia cudzoziemca zarówno do pobytu, jak i do pracy w Polsce. W takim przypadku cudzoziemiec nie musi odrębnie ubiegać się o zezwolenie na pobyt (wizę), a pracodawca – o zezwolenie na pracę.

W przypadku zmiany warunków zatrudnienia w stosunku do określonych w zezwoleniu na pobyt czasowy i pracę, tj. w razie:

  • utraty pracy u któregoś z pracodawców wymienionych w zezwoleniu (w jednolitym zezwoleniu na pobyt czasowy i pracę może być określonych kilku pracodawców),
  • zmiany stanowiska pracy,
  • obniżenia wynagrodzenia,

cudzoziemiec ma obowiązek – w ciągu 15 dni roboczych – pisemnie zawiadomić o tych faktach wojewodę, który odpowiednio zmieni zezwolenie.

Wojewoda cofa zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, jeżeli uległ zmianie określony w zezwoleniu podmiot powierzający wykonywanie pracy, stanowisko lub wysokość wynagrodzenia na niższą, a zezwolenie to nie zostało zmienione.

Praca cudzoziemców w trybie uproszczonym – na podstawie oświadczeń rejestrowanych w powiatowym urzędzie pracy

Z punktu widzenia podejmowania pracy w Polsce przez cudzoziemców spoza obszaru UE/EOG, w tym również obywateli Ukrainy, najważniejsza jest możliwość wykonywania pracy w tzw. trybie uproszczonym, tj. na podstawie zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia podmiotu mającego zamiar powierzyć wykonywanie pracy cudzoziemcowi. Stosownie do § 1 pkt 20 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę (Dz.U.z 2015 r., poz. 588), na podstawie zarejestrowanych w PUP oświadczeń mogą podejmować pracę cudzoziemcy:

  • będący obywatelami Ukrainy (a także Republiki Armenii, Republiki Białorusi, Republiki Gruzji, Republiki Mołdawii lub Federacji Rosyjskiej) ,
  • wykonującymi pracę przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy (niezależnie od liczby podmiotów powierzających im wykonywanie pracy w tym okresie),
  • jeżeli przed podjęciem przez cudzoziemca pracy powiatowy urząd pracy, właściwy ze względu na miejsce pobytu stałego lub siedzibę podmiotu powierzającego wykonywanie pracy, zarejestrował pisemne oświadczenie tego podmiotu o zamiarze powierzenia wykonywania pracy temu cudzoziemcowi,
  • określające nazwę zawodu, miejsce wykonywania pracy, datę rozpoczęcia i okres wykonywania pracy, rodzaj umowy stanowiącej podstawę wykonywania pracy oraz wysokość wynagrodzenia brutto za pracę, informujące o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych w oparciu o lokalny rynek pracy oraz o zapoznaniu się z przepisami związanymi z pobytem i pracą cudzoziemców,
  • a praca ta wykonywana jest na podstawie pisemnej umowy (obowiązek zachowania formy pisemnej dotyczy zarówno umowy o pracę, jak i umowy cywilnoprawnej – np. zlecenia lub umowy o dzieło),
  • na warunkach określonych w oświadczeniu.

Formularze oświadczeń o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi są dostępne w powiatowych urzędach pracy rejestrujących takie oświadczenia.

Podobnie jak w przypadku wykonywania pracy na podstawie zezwolenia na pracę, cudzoziemiec pracujący na podstawie oświadczenia musi posiadać zezwolenie na pobyt w Polsce (wizę lub zezwolenie na pobyt czasowy) – w formie uprawniającej do wykonywania pracy (do podjęcia pracy nie uprawnia w szczególności wiza wydana w celu turystycznym).

Z przepisu wynika, że praca na podstawie oświadczenia może być wykonywana przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy. Wskazany wyżej okres 12 miesięcy jest okresem bazowym, w którym może być świadczona 6-miesięczna praca. Nie musi on pokrywać się z rokiem kalendarzowym, jak i rozpoczęcie następnego roku kalendarzowego nie powoduje liczenia okresu 12 miesięcy od początku. Okres ten ma charakter ciągły i powinien obejmować 12 kolejnych miesięcy, liczonych wstecz od dnia powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi. Przyjęcie takiego systemu obliczeń oznacza, że okres ten będzie ulegał przesunięciu w zależności od daty dokonywania sprawdzeń.