LEGALNOŚĆ ZATRUDNIENIA, INNEJ PRACY ZAROBKOWEJ ORAZ WYKONYWANIA PRACY PRZEZ CUDZOZIEMCÓW

Zakres kontroli

W 2016 r. przeprowadzono 4 257 kontroli legalności zatrudnienia i wykonywania pracy przez cudzoziemców, w tym 4 062 kontrole legalności zatrudnienia obywateli państw spoza obszaru UE/EOG. Kontrolą objęto 30,2 tys. cudzoziemców ze 115 państw, w tym ponad 29 tys. cudzoziemców z państw trzecich. Ponad 84% wszystkich cudzoziemców stanowili obywatele Ukrainy.

Zezwolenia na pracę lub na pobyt czasowy i pracę posiadało ponad 9,5 tys. cudzoziemców objętych kontrolą. Spośród cudzoziemców z państw trzecich zwolnionych z obowiązku uzyskania zezwolenia na pracę 16,4 tys. pracowało na podstawie oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi (obywatele Ukrainy, Białorusi, Rosji, Mołdawii, Gruzji oraz Armenii). Ponadto kontrolą objęto 1 120 cudzoziemców delegowanych na terytorium RP przez 51 pracodawców zagranicznych mających siedzibę w państwie trzecim.

Cudzoziemcy z państw trzecich najczęściej pracowali w sekcjach gospodarki: usługi administrowania i działalność wspierająca (agencje zatrudnienia, agencje ochrony mienia, działalność usługowa związana z utrzymaniem porządku w budynkach i zagospodarowaniem terenów zieleni) – 26%, przetwórstwo przemysłowe – 21% oraz budownictwo – 19%.

Z roku na rok maleje liczba cudzoziemców zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. W 2016 r. w podmiotach objętych kontrolą umowy o pracę posiadało jedynie 41% cudzoziemców z państw trzecich (w 2015 r. – 46%). Najwyższy odsetek umów o dzieło zawartych z cudzoziemcami odnotowano w rolnictwie – 59%.

Diagnoza

Powierzenie cudzoziemcowi nielegalnego wykonywania pracy stwierdzono w czasie 687 kontroli, tj. w 16,1% prowadzonych w tym zakresie (w 2015 r. – w 12,2%). Ujawniono nielegalne powierzenie pracy 5 186 cudzoziemcom z państw trzecich, tj. 17,9% objętych kontrolą, co stanowi znaczny wzrost w porównaniu z rokiem poprzednim (1 122 cudzoziemców w 2015 r.).

W roku sprawozdawczym stwierdzono nielegalną pracę obywateli 34 państw. Podobnie jak w latach ubiegłych największa grupa nielegalnie zatrudnionych cudzoziemców (96%) to obywatele Ukrainy – 4 982 osoby (19,6% obywateli tego kraju objętych kontrolą).

Liczba ujawnionych cudzoziemców, którzy nielegalnie wykonywali pracę w Polsce w 2016 r. – wg obywatelstwa

Państwo Liczba cudzoziemców, którym powierzono nielegalne wykonywanie pracy
Ukraina 4 982
Białoruś 54
Uzbekistan 54
Mołdawia 27
Wietnam 12
Rosja 10
Armenia 7
Chiny 3
Filipiny 3
Nepal 3
pozostałe 31

Nielegalne zatrudnienie cudzoziemców występuje głównie w dużych aglomeracjach miejskich. Największe nasilenie nielegalnej pracy cudzoziemców odnotowano w województwach: śląskim (36% wszystkich przypadków), pomorskim (27%) oraz mazowieckim (11%).

Biorąc pod uwagę wielkość kontrolowanego podmiotu, największą liczbę nielegalnie pracujących cudzoziemców ujawniono w mikroprzedsiębiorstwach – 58% wykazanych przypadków oraz w małych firmach o zatrudnieniu od 10 do 49 pracowników – 25%.